EUROFIGTHER’A NEDEN İHTİYAÇ VAR?

EUROFIGTHER’A NEDEN İHTİYAÇ VAR?

Tonyukuk BORAN

Savunma Sanayi Fuarı’nın devam ettiği bu günlerde; Türk Hava Kuvvetleri’nin 2 yıldan uzun süredir talep ettiği Eurofigther uçaklarına Almanya’nın onay vermesi oldukça ilginç bir gelişme. Öncelikle ihtiyacın gerekçelerini incelemek faydalı olacaktır.

Türk Hava Kuvvetleri’nin uçak filosunun yenileme ihtiyacının ana nedeni AESA radar teknolojisidir. Her ne kadar Aselsan tarafından Murat AESA radarda büyük gelişmeler sağlansa da etkin olması için daha zamana ihtiyaç bulunmaktadır. AESA (Aktif Faz Dizinli) radar; çok sayıda alıcı hücresine sahip olması, farklı frekansları kullanarak elektronik karıştırmaya karşı dayanıklı olması, gücünü ihtiyaca göre odaklayarak daha uzun mesafeden tespit yapabilmesi ve farklı frekansları kullanması nedeni ile radar sinyali yayan platformların tespit edilememesini sağlamaktadır.

Eurofigther’ın öne çıkan diğer özellikleri ise; farklı elektronik harp özellikleri, yüksek irtifada uçabilmesi, IR sensöre sahip olması, art yakıcı kullanmadan ses üstü hızda seyir yapabilmesi ve motor eksozlarının hareketli olmasıdır.

Art yakıcı kullanmadan ses üstü hızlarda özellikle hava hava füzelerini taşıması önem taşımaktadır. Uçaklar tarafından kullanılan mühimmatın menzili atıldığı irtifa ve sürate göre değişmektedir. Örnek vermek gerekirse 3000 m irtifada bulunan F-16 uçağının 15.000 metre irtifada uçan Eurofigther uçağına atacağı füze ona ulaşamaz iken Eurofigther uçağının aynı tip füzesi yüksekten atıldığı için F-16’yı vurabilecektir. Motor egzozlarının hareketli olması özellikle 15.000 gibi yüksekliklerde uçağın manevra kabiliyetinin olumlu etkilemektedir. Yükseklerde hava yoğunluğunun az olması sebebi ile manevra kabiliyeti en yüksek uçaklar dahi manevralarda zorlanmaktadır. Klasik roket motoruna sahip füzelerin yakıtı çok kısa süre itki sağlamakta devamında sahip olduğu kinetik enerji ile hedefine ulaşmaktadır. Eurofigther ile alınacak olan ramjet itkili Meteor hava hava füzesi ise uçuş süresince itki sağlanması nedeni ile azami menzilde kullanıldığında dahi vuruş olasılığı yüksek olmaktadır. Türk Hava Kuvvetleri açısından en büyük problem noktalarından birisi havada yakıt ikmali için boom yerine sepet kullanmasıdır. Zira envanterde yer alan KC—135 uçakları boom veya sepet ile aynı görevde yakıt ikmali yapamamaktadır.

Projenin detayları ve takvimi ilerleyen günlerde kısmen açıklanacak olmakla beraber; normal şartlarda tüm tedariklerin tamamlanmasının en az 4 yıl sürmesi normal olacaktır. Ancak eğitim için İngiltere’nin envanterden çıkarmak üzere olduğu Trench 2 modellerinin alınması veya Eurofigther sahibi ve ilave siparişi olan Katar’dan eğitim maksatlı uçak almak veya kiralamak, Katar için imal edilecek uçakların Türkiye’ye verilmesi süreci kısaltacaktır.

Eurofigther sayesinde Türk Hava Kuvvetleri ilk defa envantere AESA radarlı bir uçağı envanterine katmış olacaktırç Yunanistan F-35 savaş uçaklarını envantere alıncaya kadar savaş uçaklarındaki dengesizliği kısmen düzeltecektir. Fazla sayıda Meteor füzesi tedarik  edildiğinde ise dengesizlik  biraz daha azalacaktır.

Eurofigther uçağı ile Türk Hava Kuvvetleri, ilk defa Avrupa kaynaklı bir savaş uçağı tedarik edecektir. Özellikle elektronik harp ve bakım alanlarında elde edeceği farklı tecrübeler ile Kaan uçağının gelişimine katkı sağlayacaktır. Ayrıca Eurofigther’ın supercruise özelliğinin tam performans ile kullanılabilmesi için geliştirilecek havadan yere mühimmatın uçak üzerinde ses üstü hızlarda taşınabilmesi ve atılabilmesi Savunma Sanayii’nin yeni sınavı olacaktır.

TUSAŞ ve SSB yetkililerinin açıklamaları dikkate alındığında ise 2028 yılı itibari ile Kaan uçağının Blok-1 olan ve eğitimde kullanılacak olan 10 adet uçağın üretimi planlanmaktadır. Üretilen uçakların envantere alınması ile pilot, yer ekibi eğitimleri başlayacaktır. İlk harekat kabiliyetine ulaşması ise 2030’lu yılların başında olması beklenmektedir. Bu süre 2006 yılında ilk uçuşunu yapan F-35 savaş uçağında 10 yıl olduğu göz önüne alınırsa oldukça kısadır. Tam harekat kabiliyetinin ise 2035 sonrasında kazanılması beklenmektedir.

Eurofigther tedariki 2035 yılına kadar Hava Kuvvetlerinin boşluğunu kısmen dolduracaktır. Aselsan tarafından geliştirilmeye devam eden Murat AESA radar projesindeki gelişmelere bağlı olarak F-16 uçaklarına entegre edilmesi, Roketsan tarafından geliştirilen Gökdoğan füzesinin seri imalata geçerek envantere yüksek miktarda alınması ve Hürjet’in silahlı versiyonunun üretime geçmesi ile Hava Kuvvetleri’nin ihtiyaçları kısmen karşılanacaktır.