İsrail-İran Savaşındaki Büyük Resim

Prof. Dr. Ali Vural CENGİZ

Neden durup dururken İsrail İran’a saldırdı ve neden ABD İsrail saldırısını tüm gücüyle destekliyor?

Bu soruyu ben aslında şu şekilde sormak isterim: Neden ABD İsrail’i durup dururken İran’ın üzerine saldı?

Nükleer tesisler saldırı için yalnızca bir bahanedir. Hamaney yönetimi ise savaşın tek nedeni olamaz. Peki nedir saldırının gerçek nedeni?

Bunu anlamak için büyük resme bakmalıyız. Nedir o? ABD ile Çin arasındaki ekonomik savaş.

Çin, ABD’nin elektrikli araçların pilleri için gereksindiği maden ve minarellerin neredeyse tamamına sahip ve bunları Amerikalılara satmamakta kararlı. Yani Amerikan yönetimi yeni teknolojik endüstrilerin enerjileri için gereken hammaddeyi alamıyor, bulamıyor. Oysa Çin yönetimi için böyle bir sorun yok.

ABD ile Çin arasındaki bu yarışım adaletsizliğini ortadan kaldırmak için ABD yönetimi ve başkan Trump İsrail’e dilediği görevi verdi: Çin’in enerji kaynaklarını kes, İran petrolünün Çin’e akışını durdur!

Saldırının ikinci gününde ‘İsrail petrol fiyatlarının yükselmemesi için İran’daki petrol tesislerine saldırmaz’ denirken İsrail uçakları doğrudan petrol ve gaz tesislerine saldırdı.

İsrail’in İran’daki petrol tesislerine saldırıyor olması tezimizi tamamiyle doğruluyor. Çin’e yollacak petrol, önce depolarda sonra rafinelerde saldırıya uğradı; bir sonraki hedef İran tankerleri olacaktır; hatta diğer ülke tankerleri.

İsrail hep komşulara saldırmak için bekleyen bir pitbull idi ve ipini tutan sahibi ABD’nin gözünün içine bakıyordu. ‘Emret ısırayım’ diye beklerken yıllardır istediği saldırıyı yapamamıştı.

ABD için küresel savaşa dönüşebilecek bir saldırıya ‘olur’ demek için bir temel neden olabilirdi: ABD’nin ekonomik liderliğinin tehlikeye girmesi. Zira ABD’nin gerçek sahibi bankaların gözündeki hedef hep bu oldu.

Bugüne dek yirminin üzerinde ülkede darbeler yapan, onbeşten fazla lidere suikast yaptıran, milyonlarca insanın ölümünden sorumlu olan ABD, bu yüksek maliyetli liderliğinden kolayca vazgeçemez.

ABD, İsrail’in ipini salıverdi ve İsrail hava kuvvetleri saldırı filolarının yakıt ikmallerini yaptığı gibi İran’daki yeraltı hedeflerini vurmak için gerekli B-12 uçaklarını da verecektir.

Amaç, nükleer silaha engel oluyoruz bahanesi altında nükleer tesislere saldırırken İran’ın ve dolayısı ile Çin’in petrol kaynaklarını yoketmek, Çin’i az bulunur madenlerin ihracına zorlamak ve Çin’in endüstriyel gelişimini baltalamaktır.

Prof Dr Ali Vural Cengiz
Arizona Grand Canyon Üniversitesi
Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi