50 günlük hayatta kalma süresi: Durmak mı, devam etmek mi?

Belçika’yı gerilime sokan ültimatom

Kadir Duran — Bruxelles Korner, 8 Kasım 2025 Cumartesi

Arizona koalisyonu adım atmıyor, federal bütçe ilerlemiyor ve Bart De Wever kendisine tam 50 gün — bir gün bile fazla değil — veriyor: Noel’den önce bir uzlaşma çıkmazsa, istifa edecek.

Perde arkasında herkes bunun anlamını biliyor:
1 Ocak’ta geçici krediler (douzièmes provisoires), ertelenen reformlar ve yavaşlayan bir ülke.

Mart ayına kadar suya düşenler

• Emeklilik bonus-malus sistemi yok

• Gece çalışması reformu yok

• Sermaye kazancı vergisi yok (yasa hazır değil → 1/01’de yürürlüğe giriş imkânsız)

Sonuç:
Belçika geçici kredilere doğru gidiyor.

En iyi ihtimalle reformlar 1 Nisan’da başlayabilecek (bordro ve lojistik nedeniyle).

Tahmini maliyet: Mart sonuna kadar 1,2–1,7 milyar € kayıp.

Sermaye kazancı vergisinde (yüzde 10 — 10.000 € muafiyet) siyasi anlaşma mevcut, ancak bankacılık altyapısı, portföy “reset” mekanizmaları ve hukuki uygulamalar henüz tamamlanmış değil.

Yasa olmadan hiçbir şey başlamaz.

Gergin bir siyasi an: sertleşen pozisyonlar

• De Wever dramatize ediyor: “Noel’e kadar, yoksa son.”

• Conner Rousseau, Başbakan’a yapılan “aşağılamaları” eleştiriyor ve yüksek gelirlerden daha net bir katkı istiyor.

• Alexia Bertrand, “çok geç, çok az hazırlık” diyerek bütçe sürecini eleştiriyor.

Gerçekte çatışma başka yerde: MR vs N-VA.

Frankofon liberaller: “Yeni vergi yok.”
N-VA: “Artık seçim yapılmalı.”

Ültimatom, bilek güreşini bir siyasi kumara çeviriyor.

Geçici krediler neden çok kötü bir sinyal?

Belçika Merkez Bankası (BNB) uyarıyor:

• tehlikeli borç patikası

• artan faiz yükü

• her gecikmenin otomatik olarak açığı büyütmesi

Geçici krediler sadece harcamayı “dondurur”.
Sorunları çözmez.

Vatandaş ve işletmeler için doğrudan etkiler

• Maaşlar: Ocak’ta vergi muafiyet dilimi güncellenmeyecek → 1 Nisan’a kayma

• Tasarruf: Sermaye kazancı yasası çıkmadan tam belirsizlik

• İş piyasası: Gece çalışma reformu ve uzun süreli hastaların aktivasyonu ertelendi

• 

Noel’e kadar iki senaryo

1) Devam — uzlaşma

• Aralık sonunda hızlı oylama

• Gerçekçi başlangıç: 1 Nisan

• Sermaye kazancı vergisi: metin tamamlanır, 2026’da kısmi uygulama

2) Dur — kopuş

• Başbakan’ın istifası

• Geçici kredilerin uzatılması

• Reformların dondurulması

• Piyasalara kötü sinyal

Bouchez, herkesin karşısında tek başına mı? GLB anı

Bütçe çıkmazının merkezinde tek bir isim tekrar tekrar ortaya çıkıyor:
Georges-Louis Bouchez.

Arizona ortakları — önce fısıltıyla, sonra açıkça — tıkanıklığın başlıca sorumlusunun o olduğunu söylüyor.

Genelde ölçülü olan Maxime Prévot bile sonunda şunu dedi:

“MR’nin tutumu bu zorluğun sebeplerinden biri.”

Bouchez’in çizgisi çok net:

“Daha az harcama, daha fazla vergi yok.”

Ve en önemlisi:
Bart De Wever’a boyun eğmiyor.

Bir liberal stratejist şöyle özetliyor:

“De Wever kendisine direnene alışık değildir.
Bouchez ise geri adım atmıyor.”

Ama bu kumarın bir bedeli var

• Popülerlik: KDV artışına ve indeksleme duraksamasına hayır demek

• Risk: Hükümeti sabote eden kişi olarak görülmek

Bu kapalı kapılar ardındaki güç savaşında bütçe makinesi kilitleniyor:

• 1,3–1,6 milyar € ertelenmiş gelir

• erken emeklilik ve istihdam önlemleri gecikiyor

• sermaye kazancı vergisi askıda

• reformlar donmuş durumda

Bir yıl kayıp.
Bir milyar buhar oldu.
Bir ülke yavaşladı.

Bruxelles Korner editoryal çizgisi

Devlet üç ay “uyku modunda” yönetilip ilkbaharda mucizevi bir bütçe toparlanması bekleyemez.

Geçici krediler aşırılıkları engeller,
ama hiçbir şeyi düzeltmez.

Ültimatom, her partiye şu soruyu açıkça soruyor:
Gerçekte hangi reformu savunuyorsunuz ve hangi vergiyi vatandaşlara açıklamaya hazırsınız?

Başlıca kaynaklar: Reuters (50 gün ültimatomu), 7sur7/HLN (Rousseau), RTL Info (kayıp tahminleri), BNB (borç patikası), Belfius/FEB/Febelfin (sermaye kazancı parametreleri)