Prof. Dr. Kürşat Yenilmez Kimdir?

“Prof. Dr. Kürşat Yenilmez Bruxelles Korner’e anlattı”

Emirdağ’dan Akademiye Uzanan Bir Başarı Hikâyesi: Matematiği Hayatın Dili Olarak Anlatan Bilim İnsanı

Bruxelles Korner | Kadir Duran

Emirdağ’da başlayan bir hayat hikâyesi, Eskişehir’de şekillenen güçlü bir eğitim yolculuğu ve matematik eğitimine adanmış onlarca yıllık akademik çalışma…

Prof. Dr. Kürşat Yenilmez, Türkiye’de matematik eğitimi alanında uzun yıllardır bilimsel çalışmalar yürüten, akademisyenler ve öğretmenler yetiştiren, bilimsel yayınlarıyla literatüre katkıda bulunan ve matematiğin yalnızca okul sıralarında öğretilen bir ders değil, hayatın tamamını kuşatan evrensel bir düşünce dili olduğunu anlatmaya çalışan önemli akademisyenlerden biridir.

Onun akademik yolculuğunun temelinde ise doğduğu topraklar, Emirdağ vardır.

Emirdağ’da Başlayan Hayat

Kürşat Yenilmez, 1973 yılında Afyonkarahisar’ın Emirdağ ilçesinde dünyaya geldi.

Emirdağ’ın köklü ailelerinden Nömenler sülalesinden, maliyeci Muzaffer Yenilmez’in oğlu olan Kürşat Yenilmez, çocukluğunun ilk altı yılını Emirdağ’da geçirdi.

1979 yılında babasının görevi nedeniyle ailesiyle birlikte Eskişehir’e taşındı.

Ancak Emirdağ, onun hayatındaki yalnızca bir doğum yeri olmadı. Çocukluk yıllarının ilk hatıralarını taşıyan bu topraklar, onun kimliğinin ve yaşam hikâyesinin önemli bir parçası olarak kaldı.

Eskişehir’de Eğitimle Şekillenen Bir Gelecek

İlk, orta ve yükseköğrenimini Eskişehir’de tamamlayan Yenilmez, 1984 yılında Murat Atılgan İlkokulu’ndan, 1990 yılında ise Hacı Süleyman Çakır Lisesi’nden mezun oldu.

Üniversite eğitiminde tercihini matematikten yana kullandı.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümü’nde yükseköğrenimine devam eden Yenilmez, 1994 yılında bölümünü birincilikle tamamladı.

Bu başarı, aynı zamanda uzun yıllar sürecek akademik kariyerinin de başlangıcı oldu.

Mezuniyetinin ardından aynı bölüme Araştırma Görevlisi olarak atandı.

Matematikten Matematik Eğitimine Uzanan Akademik Yol

Prof. Dr. Kürşat Yenilmez’in akademik yolculuğu yalnızca matematiği öğrenmek ve araştırmakla sınırlı kalmadı.

Matematiğin nasıl öğretildiği, öğrencilerin matematiksel düşünme becerilerinin nasıl geliştirilebileceği ve matematik ile günlük yaşam arasındaki ilişkinin nasıl güçlendirilebileceği zamanla çalışmalarının merkezine yerleşti.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde;

1996 yılında Cebir ve Sayılar Teorisi Anabilim Dalı’nda yüksek lisansını,

2001 yılında ise Uygulamalı Matematik Anabilim Dalı’nda doktorasını tamamladı.

2001-2002 yılları arasında Matematik Bölümü’nde Öğretim Görevlisi Doktor olarak görev yaptı.

2002 yılı ise kariyerinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bölümü’ne Yardımcı Doçent olarak atandı ve akademik çalışmalarının ağırlığını matematik eğitimi alanına yöneltti.

Doçentlikten Profesörlüğe

Yaklaşık sekiz yıllık yoğun bilimsel çalışmanın ardından Kürşat Yenilmez, Haziran 2010’da Matematik Eğitimi alanında Doçent unvanını aldı.

Akademik yükselişini sürdüren Yenilmez, 2015 yılında Profesör oldu.

Bu süreçte yalnızca kendi bilimsel çalışmalarını sürdürmekle kalmadı; yeni akademisyenlerin ve eğitimcilerin yetişmesine de önemli katkılar sundu.

Bugüne kadar toplam 49 yüksek lisans ve 1 doktora tezinin danışmanlığını yürüttü.

Bu rakamlar, onun akademik kariyerinin yalnızca yayın üretimine değil, aynı zamanda bilim insanı yetiştirmeye dayanan yönünü de ortaya koyuyor.

Yüzlerce Bilimsel Çalışmaya İmza Attı

Prof. Dr. Kürşat Yenilmez’in akademik üretkenliği oldukça geniş bir alana yayılıyor.

Uluslararası hakemli bilimsel dergilerde 68 makalesi, ulusal hakemli dergilerde ise 58 makalesi yayımlandı.

Uluslararası yayımlanan iki kitapta editör, 14 kitapta ise bölüm yazarı olarak görev aldı.

Çeşitli ulusal ve uluslararası bilimsel dergilerde alan editörlüğü yaptı.

Ayrıca Ortaöğretim Fen Lisesi Matematik Dersi 11. Sınıf ders kitabının editörlüğünü üstlendi.

Bilimsel kongre ve toplantılarda da aktif olarak yer alan Yenilmez’in uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitaplarında yayımlanan 99 bildirisi, ulusal bilimsel toplantılarda ise 5 bildirisi bulunuyor.

Yükseköğretim kurumları tarafından desteklenen bilimsel araştırma projelerinde yürütücü ve araştırmacı olarak görev alan Yenilmez, birçok TÜBİTAK projesinde de eğitmen olarak yer aldı.

Akademisyenlikten Yöneticiliğe

Prof. Dr. Kürşat Yenilmez akademik çalışmalarının yanında üniversite yönetiminde de çeşitli sorumluluklar üstlendi.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi bünyesinde;

Dekan Yardımcılığı, Bölüm Başkanlığı ve Anabilim Dalı Başkanlığı görevlerinde bulundu.

Akademik ve idari tecrübesini bir arada sürdüren Yenilmez, halen Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.

Matematiğin Birçok Alanında Öğrenci Yetiştiriyor

Prof. Dr. Yenilmez, lisans seviyesinden doktora düzeyine kadar geniş bir akademik yelpazede dersler vermektedir.

Lisans düzeyinde;

Olasılık, İstatistik, Matematik Tarihi, Matematik Öğrenme ve Öğretim Yaklaşımları, Ortaokul Matematik Öğretim Programları, İlkokul Matematik Öğretimi, Sayıların Öğretimi, İstatistik ve Olasılık Öğretimi, Matematik Öğretiminde Kavram Yanılgıları, Okul Deneyimi ve Öğretmenlik Uygulaması gibi dersleri yürütmektedir.

Yüksek lisans seviyesinde İlköğretimde Düşünce Eğitimi ve Kırsalda Matematik Eğitimi derslerini verirken;

doktora düzeyinde ise Matematik Eğitiminde Güncel Yaklaşımlar ve Matematik Eğitiminde Kavram Yanılgıları derslerini yürütmektedir.

Bu geniş ders yelpazesi, onun matematiğe yalnızca teorik bir bilim olarak değil, öğrenme, düşünme ve problem çözme süreçlerinin temel araçlarından biri olarak yaklaştığını gösteriyor.

Matematiği Üniversitenin Duvarları Dışına Taşıdı

Prof. Dr. Kürşat Yenilmez’in çalışmalarının belki de en dikkat çekici yönlerinden biri, matematiği yalnızca akademik çevrelerde anlatmakla yetinmemesi.

Yıllar boyunca toplumda matematiğe karşı oluşan korku, mesafe ve önyargının azaltılması gerektiğini savunan Yenilmez, bu amaçla “Hayatımızdaki Matematik” başlıklı popüler konferans serisini geliştirdi.

İlkokul öğrencilerinden üniversite gençlerine, öğretmenlerden yetişkinlere kadar toplumun farklı kesimlerine seslenen bu konferanslarda temel bir sorunun cevabını arıyor:

“Neden matematik öğrenmeliyiz?”

Prof. Dr. Yenilmez’e göre matematiğin önemi yalnızca sayıların ve formüllerin öğrenilmesinde değildir.

Matematik insana;

akıl yürütmeyi,

doğru karar vermeyi,

eleştirel düşünmeyi,

araştırmayı,

sebep-sonuç ilişkisi kurmayı,

sistematik düşünmeyi,

farklı çözüm yolları geliştirmeyi

ve problem çözmeyi öğretir.

Bu nedenle matematik, onun yaklaşımında bir ders olmaktan çok daha fazlasıdır.

Matematik, bir düşünme biçimidir.

“Matematik Her Yerde”

Prof. Dr. Kürşat Yenilmez’in matematik anlayışının merkezinde son derece güçlü bir düşünce yer alıyor:

Matematik hayatın her yerindedir.

İnsan sabah uyandığı andan yeniden yatağa girdiği saate kadar farkında olarak veya olmayarak matematiksel bilgiler kullanır.

Zamanı hesaplamak, alışveriş yapmak, mesafe belirlemek, bir güzergâh seçmek, para kullanmak, ölçmek, tahmin etmek veya karşılaştırmak…

Bütün bunların temelinde matematiksel düşünme vardır.

Yenilmez’in verdiği en basit örneklerden biri günlük hayattaki “kestirme yol” tercihidir.

Üçgen şeklindeki bir güzergâhta iki kenarı dolaşmak yerine çapraz yolu seçen insan aslında matematiksel bir bilgiyi farkında olmadan kullanmaktadır:

Bir üçgende iki kenarın uzunlukları toplamı, üçüncü kenarın uzunluğundan büyüktür.

Yani bazen matematik, bir tahtada yazılı formül değil, hayatımız boyunca verdiğimiz sıradan bir kararın arkasındaki görünmez mantıktır.

Matematik: İcat mı, Keşif mi?

Prof. Dr. Yenilmez’in konferanslarında üzerinde durduğu önemli konulardan biri de matematiğin kökenidir.

Matematiğin ortaya çıkışı konusunda tarih boyunca iki temel felsefi yaklaşım bulunmuştur:

Matematik bir icat mıdır, yoksa keşif midir?

Doğadaki matematiksel düzen ikinci görüşün güçlü örneklerini ortaya koymaktadır.

Fibonacci sayıları, altın oran, bitkilerdeki spiral yapılar, çam kozalakları, papatyalar ve ayçiçeklerinin dizilimleri matematiksel düzenin doğadaki dikkat çekici örnekleri arasında yer almaktadır.

Altın oran ise yalnızca doğada değil, sanat ve mimaride de karşımıza çıkmaktadır.

Parthenon Tapınağı’ndan Taj Mahal’e, Notre Dame Katedrali’nden Anıtkabir’e ve Mısır Piramitleri’ne kadar çok sayıda tarihi yapıda matematiksel oranların estetik düzenin bir parçası olduğu görülmektedir.

Leonardo da Vinci’nin Mona Lisa tablosu da matematik ile estetik arasındaki ilişkinin sıkça verilen örneklerinden biridir.

Bütün bunlar Yenilmez’in anlattığı temel fikri destekliyor:

Matematik yalnızca insanın kâğıt üzerinde oluşturduğu semboller dünyası değildir.

Doğanın içinde de matematik vardır.

Matematik Okuryazarlığı: Çağımızın Temel Becerilerinden Biri

Prof. Dr. Kürşat Yenilmez’in çalışmalarında önem verdiği kavramlardan biri de matematik okuryazarlığıdır.

Matematik okuryazarlığı yalnızca işlem yapabilmek veya formül bilmek anlamına gelmez.

Bir kişinin;

matematiğin tarihsel gelişimini anlayabilmesi,

günlük yaşamdaki matematiksel ilişkileri fark edebilmesi,

matematik dilini doğru kullanabilmesi,

problem çözebilmesi

ve matematik bilgisini gerçek yaşam koşullarına aktarabilmesi anlamına gelir.

Bugünün dünyasında bilgiye ulaşmak kadar onu yorumlayabilmek de önemlidir.

Bu nedenle matematik okuryazarlığı, yalnızca öğrencilerin değil, toplumun bütün kesimlerinin ihtiyaç duyduğu temel zihinsel yetkinliklerden biri haline gelmiştir.

20 Yıllık Bir Gözlem: Matematiğin Yanlış Kullanıldığı Örnekler

Prof. Dr. Yenilmez, yaklaşık 20 yıl boyunca günlük hayatta matematiğin yanlış kullanıldığı onlarca örnek topladı.

Kendi gözlemleri, çevresinden kendisine aktarılan örnekler ve farklı kaynaklardan elde ettiği vakalar zaman içerisinde büyük bir arşive dönüştü.

Bu örnekleri “Hayatımızdaki Matematik” konferanslarına dahil ederek özellikle çocukların ve gençlerin okulda öğrendikleri matematiksel bilgileri gerçek hayatta nasıl kullanabileceklerini göstermeye çalıştı.

Amaç yalnızca yanlışları göstermek değildi.

Asıl hedef;

farkındalık yaratmak, insanları düşünmeye teşvik etmek ve matematiğin günlük yaşamdaki önemini görünür hale getirmekti.

Türkiye’nin birçok bölgesinde ilkokuldan üniversite seviyesine kadar farklı yaş gruplarıyla konferanslarını paylaşan Yenilmez, aldığı olumlu geri dönüşler üzerine bu çalışmalarını sürdürmeye devam etti.

Emirdağ’dan Türkiye’nin Akademik Dünyasına

Prof. Dr. Kürşat Yenilmez’in yaşam hikâyesine bütün olarak bakıldığında karşımıza yalnızca başarılı bir akademik kariyer çıkmıyor.

Emirdağ’da başlayan, Eskişehir’de eğitimle şekillenen ve üniversitenin akademik basamaklarında ilerleyen bu yolculuk aynı zamanda eğitimin bir insanın hayatını nasıl dönüştürebileceğinin de örneğini oluşturuyor.

Bir matematik bölümü öğrencisi olarak başladığı akademik hayatında profesörlüğe yükselen Yenilmez;

yüzlerce bilimsel çalışma, onlarca lisansüstü öğrenci, akademik projeler, kitaplar, makaleler, konferanslar ve yetiştirdiği öğretmenlerle matematik eğitiminin farklı alanlarına katkı sağlamaya devam ediyor.

Ancak onun matematiğe bakışını belki de en iyi özetleyen düşünce son derece sade:

Matematik yalnızca sayılar değildir.

Matematik;

düşünmektir,

sorgulamaktır,

ilişki kurmaktır,

problem çözmektir,

doğayı anlamaktır

ve hayatı doğru okuyabilmektir.

Bu nedenle Prof. Dr. Kürşat Yenilmez’in yıllardır anlatmaya çalıştığı mesaj yalnızca öğrencilere değil, hepimize yöneliktir:

“Hayatta matematik olmadan hiçbir şeyin olmayacağını bilin.”

Ve onun dileğiyle bitirelim:

İyi bir matematik okuryazarı olmanız dileğiyle…

Prof. Dr. Kürşat Yenilmez – Kısa Biyografi

Doğum: 1973, Emirdağ – Afyonkarahisar
Baba: Muzaffer Yenilmez
Aile kökeni: Emirdağ, Nömenler sülalesi
İlkokul: Murat Atılgan İlkokulu – 1984
Lise: Hacı Süleyman Çakır Lisesi – 1990
Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Matematik Bölümü – 1994, bölüm birinciliği
Yüksek Lisans: Cebir ve Sayılar Teorisi – 1996
Doktora: Uygulamalı Matematik – 2001
Doçentlik: Matematik Eğitimi – 2010
Profesörlük: 2015
Görev: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi
Lisansüstü tez danışmanlığı: 49 yüksek lisans, 1 doktora
Uluslararası makale: 68
Ulusal makale: 58
Uluslararası bildiri: 99
Ulusal bildiri: 5
Kitap çalışmaları: 2 kitapta editör, 14 kitapta bölüm yazarı
Öne çıkan çalışması: “Hayatımızdaki Matematik” konferansları