"Nutella'yı seviyorsan stokla"

Bruxelles Korner

Kadir Duran

Türk mali krizi'nin kurbanı "Nutella"

"Nutella'yı seviyorsan stokla"

Nutella hayranları Türkiye'deki mali krizin etkilerini hissetme riskiyle karşı karşıya:

Türk çiftçileri, ünlü İtalyan çikolata yemeğinin ana maddesi olan fındığı üretmeyi giderek zorlaştırıyor.

Wall Street Journal'a göre, ithal edilen gübre, tohum, böcek ilacı ve diğer temel maddelerin maliyetini artırıyor.

Türk fındık fabrikaları enerji, paketleme ve nakliye için daha fazla para ödemek zorunda kalıyor.

Türk hükümetinin %21'lik enflasyona ayak uydurmak için asgari ücreti yükseltmeye hazırlanırken, fındık sektöründeki işgücü maliyetinin de artması bekleniyor.

Sonuç olarak, Türk fındık yetiştiricileri daha da fakirleşiyor ve çiftlikleri, Rochers ve Nutella gibi Ferrero ürünlerine giren daha az fındık üretiyor.

ABD pazarına giren Türk şirketlerinin New York merkezli danışmanı Turgan Zülfikar, The Wall Street Journal'a verdiği demeçte, "Dünya fındık kıtlığının eşiğinde" dedi. "Nutella'yı seviyorsanız, bir dahaki sefere süpermarkete gittiğinizde malzemeleri stoklasanız iyi olur."

Birleşmiş Milletler Tarım Fonu FAO'ya göre, Türkiye dünya fındık üretiminin yaklaşık %70'ini ve ihracatının %82'sini sağlıyor, İtalya'nın (%20) çok ilerisinde ve kırıntıları paylaşan birkaç ülkenin, Azerbaycan, Gürcistan ve İran. Toplanan 600 ila 700.000 ton fındığın yaklaşık 300.000'i ihracata gidiyor.

fındık skandalı

Her yıl dünya çapında 300.000 tondan fazla Nutella tüketiliyor.

Türk Lirası kurtarıldı mı?

Salı günü ise Türk Lirası, Devlet Başkanı'nın açıkladığı acil durum önlemleri ve bir aydır yaşanan tarihi kayıpların ardından döviz piyasasında güçlü bir şekilde toparlandı.

Pazartesi akşamı erken saatlerde, kaotik bir oturumun ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bazı banka mevduatlarının pound cinsinden değerini dolara bağlamaya karar vererek piyasaları ve muhalefetini yakaladı.

Ekonomistler ve birçok Türk hâlâ bu yeni ticaret mekanizmasının nasıl işleyeceğini ve hükümetin bunun için ödeme yapacak parayı nereden bulacağını çözmeye çalışıyordu. Ancak Kasım ayı başından Pazartesi öğleden sonra geç saatlere kadar dolar karşısında %45 değer kaybeden Türk Lirası üzerindeki etkisi önemli oldu.

Haftalık hükümet toplantısının ardından Erdoğan televizyona çıktığında %10 daha düşen para birimi, saatler sonra dolar karşısında %20 değer kazandı. Devlet başkanı, kilit faiz oranını bir yıl içinde Kasım ayında %21'e ulaşan enflasyon seviyesinin oldukça altına düşürmesi için son aylarda merkez bankasını dört kez zorladı.

Salı gecesi, bir dolar almak 13 pound aldı. Ancak son saatlerde tarihi en düşük seviyesinden yaklaşık %40'lık keskin bir toparlanmaya rağmen, Türk parasının fiyatı yılın başından bu yana dolar karşısında %40 değer kaybetti.