Kazakistan'da yazılışının 950. yıl dönümünde "Divanu Lugati't-Türk" sergisi

Kazakistan'ın başkenti Astana'da Kaşgarlı Mahmud'un "Divanu Lugati't-Türk" sözlüğünün yazılışının 950'nci yılına özel "Erdemin Başı Dil: Divanu Lugati't-Türk" sergisi açıldı.

Meiramgul Kussainova  |07.02.2025 - Güncelleme : 07.02.2025

Fotoğraf: Meiramgul Kussainova/AA
 

Astana

Türk Dünyası Vakfı ile Türk Kültür ve Miras Vakfı işbirliğiyle Kazakistan Milli Müzesi'nde açılışı yapılan sergide, Divanu Lugati't-Türk'ün tarihi serüveni ve içeriğine dair bilgiler yer alıyor.

Türklerin medeniyet kurucu yönüne dikkat çeken objelerin sunulduğu sergide, XI. Yüzyılda Türklerin sahip oldukları estetik anlayış ve giyim tazına adanan kıyafetlerin yanı sıra Divan’daki ipuçları ışığında modacı Ezgi Karayel tarafından özel olarak tasarlanmış kadın ve erkek kıyafetleri ziyaretçilere sunuluyor.  

Sergide ayrıca, Divanu Lugati't-Türk'ün orijinaline uygun tıpkı basım replikası, günümüzdeki haliyle sunulan seçilmiş sözcükler ve atasözleri, Kaşgarlı Mahmud’un çizdiği ilk Türk dünyası merkezli dünya haritasının modern izdüşümünü gösteren bir çalışmaya da yer veriliyor. 

“Eser, Türk dünyasını birleştirici anahtar görevi üstleniyor”

Açılış dolayısıyla düzenlenen törende konuşan Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Aktotı Raimkulova, eserin Türk dünyasını birleştirici anahtar görevini üstlendiğini söyledi.

Raimkulova, Vakıf olarak Türk halklarının günlük hayatına, kültürüne ve geleneklerine dair eşsiz bilgiler sunan eserin yazılışının 950'inci yılında yeniden tanıtmanın gururunu yaşadıklarını dile getirdi.

Türkiye'nin Astana Büyükelçisi Mustafa Kapucu da bu vesileyle bir araya gelmenin verdiği mutluluğu paylaşarak, "Sergi kapsamında 10 asır öncesinde hazırlanan bu eserden hala dersler çıkarabileceğimizi ve fikirler edinebileceğimizi gördüğümüzde, katılımcıların bu eserin gücünden ve sadeliğinden etkileneceğinden hiçbir kuşkum yok." ifadelerini kullandı.

Kapucu, serginin daha nice merkezlerde meraklılarla buluşmasının önemine işaret ederek, "Ortak mirasımızı bu şekilde hem evlatlarımıza hem de tüm dünyaya tanıtmanın tarihimize karşı da bir borcumuz olduğunu düşünüyorum." dedi.

“Gözden ırak olan gönülden ırak olur”

Türk Dünyası Vakfı Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Nabi Avcı’nın selamlarını ileten Vakfın Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Osman Özsoy ise, sergiyi ilk kez geçen yıl kasım ayında Bişkek'te düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı 11. Devlet Başkanları Zirvesi kapsamında düzenlediklerini, ikincisini Astana'da açtıklarını kaydetti.

Eserin tek orijinal nüshasının bugün İstanbul'daki Millet Kütüphanesi'nde olduğundan bahseden Özsoy, şu bilgileri verdi:

"Divanın içeriğinde sadece kelimeler yok. Türklerin günlük hayatta nasıl yaşadıkları anlatılmış. Ve o dönem Türklerin yaşadığı bir coğrafyayı içeren harita da çizilmiş. Türkistan merkezli bu haritada o tarihte Türklerin hangi bölgelerde yaşadığı gösteriliyor."

Eserde 250 civarında atasözünün bulunduğunu aktaran Özsoy, "Bunların 10 tanesine sergimizde yer verdik. Örneğin, 'gözden ırak olan gönülden ırak olur', 'damlaya damlaya göl olur' gibi atasözleri bugün hem Anadolu'da hem de Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan'da da çokça kullanılıyor. Bu kültür birliğine, dil birliğine işaret ediyor. Türkçe demek ki binlerce yıldır bozulmadan yaşıyor." şeklinde konuştu.

Sergi açılışına, Kazakistan Enformasyon ve Kültür Bakanı Aida Balayeva, Azerbaycan Kültür Bakanı Adil Kerimli, Kazakistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Alibek

Bakayev, Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev ve Türk Akademisi Başkanı Şahin Mustafayev'in yanı sıra çok sayıda davetli ve basın mensubu katıldı.

Sergi, 23 Şubat'a kadar ziyaretçilerini ağırlayacak.