Kazakistan’da seçim sonrası yeni dönem: Kurultay 28 Ağustos’ta göreve başlıyor

Adilet Partisi 145 sandalyenin 110’unu kazanırken, yeni tek meclisli yapı Türk dünyasında siyasi ve sembolik açıdan yakından izleniyor

Bruxelles Korner / Kadir Duran – Astana

Kazakistan’da 23 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleştirilen tarihî seçimlerin ardından siyasi takvim hızlandı. Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, yeni tek kamaralı parlamentonun —Kurultay’ın— ilk oturumunu 28 Ağustos 2026 Cuma günü saat 11.00’de Astana’da gerçekleştirmesi için kararname imzaladı.

26 Ağustos’ta yayımlanan 1411 sayılı kararname, Kazakistan’ın yeni anayasal düzeninin artık teorik bir reform olmaktan çıkıp kurumsal uygulama aşamasına geçtiğini gösteriyor. Kurultay’ın ilk oturumunda başkanın seçilmesi, yönetim organlarının ve ihtisas komitelerinin oluşturulması bekleniyor.

Böylece Kazakistan, uzun yıllar boyunca uyguladığı Senato ve Meclis’ten oluşan iki kamaralı parlamenter yapıyı geride bırakarak, 145 milletvekilinden meydana gelen tek meclisli sisteme resmen geçiyor. Akorda’nın 26 Ağustos tarihli kararnamesi

Adilet Partisi 110 sandalyeyle belirleyici güç

Kazakistan Merkez Seçim Komisyonu tarafından 25 Ağustos’ta açıklanan kesin sonuçlara göre, Cumhurbaşkanı Tokayev’in siyasi çizgisine yakın Adilet Partisi, oyların yüzde 71,17’sini alarak seçimlerden açık ara birinci çıktı.

Adilet, 145 sandalyeli Kurultay’da 110 milletvekiliyle temsil edilecek. Bu sayı yalnızca mutlak çoğunluk anlamına gelmiyor; partiye meclis gündemini ve yasama sürecini çok geniş bir hareket alanıyla belirleme gücü de veriyor.

Kazakistan Halk Partisi ile çevreci Baytaq Partisi ise yüzde 5’lik seçim barajını aşamadıkları için yeni Kurultay’da temsil edilemeyecek.

Toplam 12.623.289 kayıtlı seçmenden 9.351.539’u sandığa gitti. Kesin katılım oranı yüzde 74,08 olarak açıklandı. Dolayısıyla TRT yayınındaki sözlü aktarımda geçen “900 milyon” ifadesi açık bir dil sürçmesidir; doğru rakam 9 milyon 351 bin 539 seçmendir. Kesin seçim sonuçları

Parlamentonun adı değişti, siyasi denge büyük ölçüde değişmedi

Seçimlerin ortaya çıkardığı temel gerçek şudur: Kazakistan’ın kurumsal mimarisi önemli ölçüde değişirken siyasi güç dengesi aynı ölçüde çoğulculaşmadı.

Adilet Partisi yeni bir siyasi oluşum görünümünde olsa da eski iktidar partisi Amanat’ın teşkilat yapısının büyük bölümünü devraldı. Bu nedenle seçim, iktidarın el değiştirmesinden çok, Tokayev döneminin siyasi ve kurumsal olarak yeniden yapılandırılması anlamına geliyor.

Kurultay’ın beş partili olması belirli bir parlamenter çeşitlilik sağlayacak. Ancak Adilet’in sandalyelerin yüzde 75’inden fazlasını kontrol etmesi, diğer dört partinin yasama sürecindeki gerçek etkisini sınırlayabilir.

Uluslararası gözlemcilerin ve bağımsız analistlerin bundan sonraki dönemde izleyeceği asıl konu, muhalefet partilerinin yalnızca temsil edilip edilmediği değil, hükümet politikalarını denetleyebilecek gerçek bir siyasi alan bulup bulamayacağı olacaktır.

Tek meclis daha hızlı karar alabilir

Yeni sistemin savunucularına göre iki kamaralı yapının kaldırılması, yasaların daha hızlı hazırlanmasını ve kabul edilmesini sağlayacak. Senato ile eski Meclis arasındaki prosedürlerin ortadan kalkması, yürütme ile yasama arasındaki koordinasyonu artırabilir.

Ancak hız ile demokratik denetim arasında hassas bir denge bulunuyor. İkinci bir meclisin bulunmaması, yasa tasarılarının yeniden incelenmesi ve dengelenmesi için mevcut olan kurumsal filtreden vazgeçilmesi anlamına da geliyor.

Bu nedenle Kurultay’ın başarısı yalnızca kaç yasa çıkardığıyla ölçülemez. Gerçek ölçüt; komitelerin bağımsızlığı, milletvekillerinin hükümeti sorgulama kapasitesi, bütçe denetimi ve toplumdaki farklı görüşlerin karar süreçlerine ne kadar yansıtılacağı olacaktır.

Kürşad Zorlu: “Ata mirasımız Kurultay”

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleriyle İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, seçimlerin Türk dünyası açısından taşıdığı sembolik öneme dikkat çekti.

Zorlu, yüzyıllar sonra bir Türk devletinin parlamentosunun “Kurultay” adıyla çalışmaya başlayacak olmasını tarihî bir gelişme olarak değerlendirdi:

“Bu seçimlerle şekillenen yeni dönemin Türk dünyası açısından bir önemi de yüzyıllar sonra ilk kez ata mirasımız olan ‘Kurultay’ ismiyle parlamentonun çalışmalarına başlayacak olmasıdır. Kurultay, adaletin, istişarenin ve millet iradesinin Türk devlet felsefesindeki en somut karşılığıdır.”

Zorlu ayrıca Kazakistan’ın tek kamaralı yapısının Türkiye Büyük Millet Meclisi ile daha uyumlu bir parlamentolar arası iş birliği zemini oluşturabileceğini belirtti. Kürşad Zorlu’nun değerlendirmesi

Türk dünyası açısından sembolden fazlası

“Kurultay” kavramı Türk devlet geleneğinde yalnızca bir toplantının adı değildir. Devlet meselelerinin ortak akılla ele alınmasını, istişareyi ve siyasi meşruiyeti ifade eder.

Bu tarihî kavramın modern bir parlamentoya verilmesi, Türk dünyasının ortak siyasi hafızasının günümüz devlet kurumlarında yeniden görünür hâle gelmesi bakımından önemlidir.

Bununla birlikte isim ile işleyişi birbirinden ayırmak gerekiyor. Tarihî mirasın gerçek anlam kazanması, Kurultay’ın yalnızca güçlü bir iktidar çoğunluğunun kararlarını onaylayan bir kurum değil, tartışmanın, denetimin ve toplumsal temsilin merkezi hâline gelmesine bağlıdır.

28 Ağustos’tan sonra ne olacak?

İlk oturumla birlikte Kurultay başkanının seçilmesi, parti gruplarının resmen oluşturulması ve komitelerin belirlenmesi bekleniyor. Aynı zamanda Tokayev’in yeni anayasanın getirdiği cumhurbaşkanı yardımcılığı makamına kimi atayacağı da yakından izlenecek.

Kazakistan seçimleri tamamladı; fakat reformların gerçek sınavı şimdi başlıyor.

Yeni sistem daha hızlı karar üretebilir. Tokayev yönetimine daha bütünlüklü bir siyasi hareket alanı da sağlayabilir. Ancak Kurultay’ın tarihî adına uygun biçimde gerçek bir istişare ve denetim organı olup olmayacağını seçim sonuçları değil, 28 Ağustos’tan sonra ortaya koyacağı siyasi pratik belirleyecek.

Kürşad Zorlu kimdir?

Prof. Dr. Kürşad Zorlu, Türk akademisyen, siyaset bilimci, gazeteci ve siyasetçidir. Hâlen AK Parti Ankara Milletvekili, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı olarak görev yapmaktadır.

9 Nisan 1977’de Yozgat’ın Yerköy ilçesinde doğan Zorlu, Selçuk Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümünden mezun oldu. Yüksek lisans ve doktora çalışmalarının ardından akademik kariyerine devam ederek profesör unvanını aldı. Yönetim bilimleri, siyaset bilimi, kamu yönetimi, Türk dünyası ve Orta Asya üzerine çalışmalar yürüttü.

Akademik hayatında Ahi Evran Üniversitesi, Bozok Üniversitesi ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi gibi kurumlarda görev aldı. Bozok Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı yaptı. ABD’de South Carolina Üniversitesinde misafir öğretim üyesi olarak bulundu.

Kamu görevleri sırasında Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, PTT, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı ile Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesinde çeşitli danışmanlık ve yöneticilik görevleri üstlendi.

Yeniçağ, Vatan ve Habertürk gazetelerinde köşe yazarlığı yapan Zorlu; dış politika, Türk dünyası, Orta Asya, milliyetçilik ve Türkiye’nin bölgesel stratejileri üzerine değerlendirmeleriyle tanındı.

Siyasi kariyeri

Kürşad Zorlu, 2022 yılında İYİ Parti’ye katıldı ve partide sözcülük ile medya ilişkileri başkanlığı görevlerini yürüttü. 2023 genel seçimlerinde Ankara milletvekili seçildi.

2 Ocak 2025’te İYİ Parti’den istifa etti. 21 Ocak 2025’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın rozet takmasıyla AK Parti’ye katıldı. Şubat 2025’te düzenlenen AK Parti 8. Olağan Büyük Kongresi’nde Genel Başkan Yardımcılığına getirildi ve yeni kurulan Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanlığının başına atandı. TBMM kayıtlarında Ankara milletvekili olarak AK Parti grubunda yer almaktadır. TBMM milletvekili listesi

Türk dünyasındaki rolü

Zorlu’nun günümüzdeki temel siyasi çalışma alanı Türkiye’nin Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve diğer Türk topluluklarıyla ilişkileridir.

Başkanlığını yürüttüğü yapı özellikle şu konulara odaklanmaktadır:

• Türk Devletleri Teşkilatı içindeki siyasi ve ekonomik iş birliği
• Ortak alfabe, dil ve kültür çalışmaları
• Ulaştırma, enerji ve Orta Koridor projeleri
• Parlamentolar ve siyasi partiler arasındaki ilişkiler
• Türk dünyasındaki soydaş ve akraba topluluklarla bağların güçlendirilmesi

Kazakistan’daki yeni Kurultay seçimlerine ilişkin açıklaması da bu görev çerçevesinde değerlendirilmelidir. Zorlu, “Kurultay” adını Türk devlet geleneğindeki adalet, istişare ve millet iradesinin sembolü olarak görmekte; Kazakistan’ın tek kamaralı parlamentoya geçişinin Türkiye ile parlamentolar arası uyumu güçlendirebileceğini savunmaktadır.

Kısacası Kürşad Zorlu, akademik Türk dünyası çalışmalarını aktif siyasete taşıyan; Ankara’nın Türk devletleriyle ilişkilerinde parti diplomasisi, kültürel birlik ve stratejik entegrasyon alanlarında öne çıkan bir isimdir. AK Parti – Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanlığı faaliyetleri