”Bir mesleği anlamanın en iyi yolu değiştirdiği hayatı anlatmaktır”
Tercih döneminde olan adaylara önerilerde bulunan Prof. Dr. Sevil Atasoy, gençlere meslek tercihinden önce adli bilimlerin insana dokunan yönünü anlatmak istediğini belirterek, şöyle devam etti:
”Devraldığınızdan daha adil bir dünya için, ‘Ben yapmadım’ diyenler için İngilizce ve Türkçe olmak üzere Adli Bilimler… Bir mesleği anlamanın en iyi yolu bazen o mesleğin değiştirdiği bir hayatı anlatmaktır. Gözünüzün önüne bir laboratuvar getirin. Derin dondurucudan üzerinde 1986 tarihi yazılı küçük bir kutu çıkarılıyor. İçindeki dört küçük tüpte neredeyse gözle görülemeyecek kadar az biyolojik örnek var. O örnekler tam 38 yıldır bekliyor. Çünkü o dönemin teknolojisi gerçeği ortaya çıkaracak kadar gelişmemişti. Bugün yapılan DNA analizi ise yıllardır ’Ben yapmadım’ diyen Peter Sullivan’ın masum olduğunu ortaya koyuyor. İşte adli bilimler budur. Adli bilimlerin özü suç değildir; insandır, adalettir, gerçektir. Bazen gerçeğe ulaşmak onlarca yıl sürebilir.”
”Meslek seçimi hayatınız boyunca hangi soruna çözüm arayacağınıza karar vermektir”
Prof. Dr. Atasoy, adli bilimlerin insan yaşamını doğrudan etkileyen bir alan olduğuna dikkat çekerek, ”Meslek seçimi yalnızca bir diploma seçmek değildir. Hayatınız boyunca hangi soruna çözüm arayacağınıza karar vermektir. İşte meslek seçimi dediğimiz şey yalnızca bir diploma seçmek değil, hayatınız boyunca hangi soruna çözüm arayacağınıza karar vermektir.” dedi.
”Her sabah aynaya bakıp ’Bugün ne değiştirebilirim?’ diye sorarım”
Meslek yaşamında en önemli motivasyon kaynağının sürekli gelişim olduğunu dile getiren Prof. Dr. Atasoy, ”Meslek hayatına başladığınız zaman geleceğin sizi nereye götüreceğini bilemezsiniz. Ama ’Ne yaparsam en iyi şekilde yapayım’ diye yola çıktığınızda ve her sabah aynaya bakıp ’Bugün ne değiştirebilirim?’ diye sorduğunuzda çok büyük bir motivasyon elde ediyorsunuz. Ben gerçekten her sabah kendime bunu sorarım. Mutlaka bir şeyi değiştiririm.” diye konuştu.
”Adli bilimler laboratuvardan çok daha fazlasıdır”
Adli bilimlerin disiplinler arası yapısına dikkat çeken Prof. Dr. Atasoy, ”Adli bilimler insanların hayatına dokunan bir meslektir. Hayalimiz devraldığımızdan daha adil bir dünya bırakabilmektir. Masumların daha fazla korunabildiği, gerçek suçluların bulunabildiği, bilirkişilerin etik değerlere bağlı kaldığı bir adalet sistemi için çalışıyoruz. Bu alan yalnızca DNA analizinden ibaret değildir. Parmak izi vardır, balistik vardır, toksikoloji vardır. Ama aynı zamanda psikoloji, hukuk, biyoloji, kimya, fizik, genetik ve istatistik de vardır. Hiç kimsenin ’Ben sadece bunu biliyorum’ deme lüksü yoktur.” ifadesinde bulundu.
”Bugünün değil, geleceğin suçlarını düşünmek zorundayız”
Teknolojinin suç biçimlerini de değiştirdiğini belirten Prof. Dr. Atasoy, geleceğin adli bilimcilerinin bugünden hazırlanması gerektiğini söyleyerek, ”Bugünkü suçlar yirmi yıl önce yoktu. Sentetik uyuşturucular birkaç hafta içinde beş kıtaya yayılabiliyor. Siber suçlar sınır tanımıyor. Kripto paralar yasa dışı para aklamada kullanılabiliyor. Yapay zekâ hayatın her alanına giriyor. Yirmi yıl sonra ise bambaşka bir dünyayla karşılaşacağız. Bu nedenle bugünün değil, geleceğin mesleklerini ve geleceğin suçlarını düşünmek zorundayız.” dedi.
Ailelere de seslenen Prof. Dr. Atasoy, tercih döneminde çocukların merak duygusunun dikkate alınması gerektiğini belirterek, şöyle konuştu:
”Bir insan meraklıysa soru sorar. Soru sorarsa araştırır. Araştırırsa bilim üretir ve dünyayı değiştirebilir. Bu nedenle önce çocuğun gerçekten neyi merak ettiğini anlamak gerekir. Merak edilmeyen hiçbir alanda başarılı olmak mümkün değildir. 2017’de Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi’nin altında Türkiye’de ilk defa adli bilimler lisans açmıştık. Üsküdar Üniversitesi’nde de önce zaten adli bilimler yüksek lisans ve doktorasıyla başladık, başarılı bir biçimde o devam ediyor. Fakat lisans çok önemli bir eksiklikti ülkemizde ve orada da çok büyük bir bilgi birikimimiz oluştu tabii bunca yıl içerisinde. Bu dal dinamik bir daldır. Çünkü suçlar değişiyor ve suçlar değiştikçe müfredatı değiştirmek zorundasınız. Ana çekirdeği sabit tutmak kaydıyla, seçimli dersleri devamlı yenileyerek tabii onları öğrenciye vermeye çalışıyoruz.”
”Yapay zekâ cevap verebilir ama doğru soruyu soramaz”
Yapay zekânın adli bilimlerde önemli bir yardımcı araç olduğunu ancak insanın yerini alamayacağını vurgulayan Prof. Dr. Atasoy, ”Yapay zekâ parmak izlerini karşılaştırabilir, kan lekelerini analiz edebilir, raporları yorumlayabilir. Ama soramadığı bir soru vardır; ’Burada eksik olan nedir? Neyi gözden kaçırdık?’ İşte bunu ancak insan sorabilir. Yapay zekâ belleğine yüklenen bilgiler kadar düşünebilir. Ama insan yepyeni sorular üretebilir. Bu yüzden adli bilimlerde doğru düşünen insana her zaman ihtiyaç olacaktır.” diye konuştu.
İngilizce Adli Bilimler Programı uluslararası hedeflerle açılıyor
Üsküdar Üniversitesinin Türkiye’de adli bilimler alanındaki öncü konumunu sürdürdüğünü belirten Prof. Dr. Atasoy, İngilizce Adli Bilimler Lisans Programının da uluslararası bilim üretme hedefiyle açıldığını ifade etti.
”Adli bilimler evrensel bir bilim dalıdır. Dünyanın neresinde olursanız olun ortak bilim dili aynıdır. Bu nedenle İngilizce program açmayı gerekli gördük. Amacımız sadece İngilizce öğretmek değil; öğrencilerimizin uluslararası projelerde yer almasını, dünyanın farklı ülkelerindeki meslektaşlarıyla birlikte bilim üretmesini sağlamaktır.” diyen Prof. Dr. Atasoy, ”Laboratuvar uygulamalarında küçük gruplarla çalışıyoruz. Bu yıl ilk kez olay yeri inceleme ekiplerini oluştururken karakter özelliklerini de dikkate alacağız. Çünkü iyi bir ekip yalnızca bilgiyle değil, uyumla da kurulur.” şeklinde görüşlerini dile getirdi.
Adli bilimlerde bilimsel yayın dilinin İngilizce olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Atasoy, ”Bu alanın başlıca yayın dili, yani bilimsel dili İngilizce. İşte o nedenle artık sırası geldi dedik. 2017’den beri elde ettiğimiz bilgi birikiminden yararlanarak ve tamamı bilirkişilik yapan, saha deneyimine sahip çok güçlü akademik kadromuzla İngilizce Adli Bilimler Lisans Programını başlatıyoruz. Bu yıl programımıza 30, uluslararası öğrencilere de 30 kişilik kontenjan ayırdık. Türkçe programımızda ise 80 kişilik kontenjan bulunuyor.” dedi.
“Bu meslekte mesai saati yoktur”
Adli bilimlerin masa başında ve belirli çalışma saatleri içinde sürdürülebilecek sıradan bir meslek olmadığını ve çalışma ortamını “yaşayan bir ofis” olarak tanımlayan Prof. Dr. Atasoy, “Makam odası sözünü sevmiyorum. Benim ofisim kitaplarıyla, eşyalarıyla, ödülleriyle ve anılarıyla yaşayan bir ofistir. Bu meslek de böyledir; yalnızca işe gelip gittiğiniz bir alan değildir. Bazen çalışmanız gece 9’a, 10’a, 11’e, 12’ye kadar sürer. Bazı cihazlar gece boyunca kapatılamaz, analizi devam ettirmek zorunda kalırsınız ve eve gidemezsiniz. Bu meslekte ‘Saat 5’te çıkarım, 9’da gelirim’ diye bir düzen yoktur.” diye konuştu.
Öğrencilerine ve genç meslektaşlarına bu gerçeği baştan anlattığını belirten Prof. Dr. Atasoy, “Onlara her zaman ‘Geleceğiniz bu olacak; yapabilecekseniz devam edin’ derim. Çünkü burada mesai saati olmaz. ‘Ben onu seviyorum, diğerini sevmiyorum’ deme şansınız da yoktur. Birlikte yemek yiyecek, birlikte çalışacak ve anlaşmak zorunda kalacaksınız. Tek başınıza hiçbir şey yapamazsınız. Kişisel olarak çok iyi anlaşmasanız bile iş üretmek için ortak bir noktada buluşmanız gerekir. Adli bilimler bir yaşam biçimi, bir kültür ve ekip çalışmasıdır.” ifadelerini kullandı.
“Üsküdar Üniversitesi cesaret gösterdi”
Üsküdar Üniversitesi çatısı altında adli bilimler alanında çok önemli çalışmalar gerçekleştirildiğini belirten Prof. Dr. Atasoy, “Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bu üniversitede benim söylediklerimi anlayan, beni cesaretlendiren ve ‘Yapabiliriz’ diyen bir insandır. Korkmadı ve daha ortada hiçbir şey yokken laboratuvarlara milyonluk yatırımlar yaptı. On yıl önce alınan cihazların bugün aynı koşullarda alınması neredeyse mümkün değil. Üsküdar Üniversitesinde çok güçlü bir altyapı oluştu. Bu nedenle adli bilimler alanına yaptığı katkılar unutulmayacak kadar değerlidir.” şeklinde konuştu.
“Bir sonraki adım Ceza Adaleti lisans programı olabilir”
Adli bilimler ile ceza adaletinin birbirini tamamlayan iki alan olduğunu belirten Prof. Dr. Atasoy, Üsküdar Üniversitesinde gelecekte Ceza Adaleti Lisans Programının da açılmasının önemli bir hedef olduğunu söyledi.
Prof. Dr. Atasoy, “Adli bilimler daha çok fen bilimleri ağırlıklı bir alan. Ceza adaleti ise sosyal bilim yönü daha güçlü olan kardeş bir disiplindir. Türkiye’nin hem adli bilimler hem de ceza adaleti alanında yetişmiş insan gücüne ihtiyacı var. Bu nedenle bir sonraki adımın ceza adaleti lisans programı olması gerektiğini düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
Mezunlar çok farklı alanlarda görev yapıyor
Adli bilimler mezunlarının istihdam alanlarına da değinen Prof. Dr. Atasoy, mezunların polis kriminal laboratuvarları, jandarma, Adli Tıp Kurumu, üniversiteler, özel laboratuvarlar ve hukuk büroları gibi çok farklı kurumlarda çalışabildiğini belirtti.
Adli bilimler alanında kariyer yapmak isteyen gençlerin girişimci ve üretken olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Atasoy, “Burada ekmek aslanın ağzında değil. Aksine o kadar büyük eksiklikler ve açıklar var ki gençler kendi çalışma alanlarını oluşturabilirler. Ancak hiç kimse oturup ‘Bir adli bilimci gelsin, bize yardım etsin’ diye beklemez. Mezunların ne kadar fark yaratabileceklerini kendilerinin anlatması gerekir.” dedi.
“Ülkenin adli bilimler akademisyenlerine de ihtiyacı var”
Adli bilimler mezunlarının yalnızca saha çalışmalarına değil, akademik kariyere de yönelmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Atasoy, “Bu ülkenin adli bilimler lisansından yetişmiş, ardından yüksek lisans ve doktora yapmış akademisyenlere ihtiyacı var. Bu kadroların yetişmesi gerekiyor. Akademik gelişim yalnızca Türkiye’de değil, dünyanın her yerinde mümkün.” diye konuştu.
Öğrencilerin alana yüksek ilgi gösterdiğini dile getiren Prof. Dr. Atasoy, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bize gelip ‘İş bulun’ diyen bir mezun neredeyse hiç görmedim. Buna karşılık ‘Yanınızda durayım, asistanlığınızı yapayım, staja geleyim’ diyen çok sayıda insan var. Çünkü adli bilimler çok disiplinli bir alan. İster fen bilimlerine ister sosyal bilimlere ilgi duyun, burada kendinize mutlaka bir çalışma alanı bulabilirsiniz.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
Yorum Yazın