Belçika’da Flexi-Job Dönemi Genişliyor: 1 Temmuz’dan İtibaren Tüm Sektörlere Açılıyor

Temsilciler Meclisi’nden iş gücü piyasasını kökten değiştirecek reform

KADIR DURAN

https://youtube.com/shorts/V4NScvV-agk

Belçika Temsilciler Meclisi, Perşembe’yi Cuma’ya bağlayan gece yapılan oylamada Arizona hükümetinin en önemli sosyal reformlarından birini onayladı. Kabul edilen yasa ile birlikte, bugüne kadar belirli sektörlerle sınırlı olan flexi-job sistemi 1 Temmuz 2026’dan itibaren neredeyse tüm ekonomik sektörlere yayılacak.

Federal Çalışma Bakanı David Clarinval (MR) tarafından hazırlanan düzenleme, hükümet partileri ile Anders’in desteğini alırken, PS, PTB, Ecolo-Groen ve DéFI partileri karşı oy kullandı. Vlaams Belang ise çekimser kaldı.

Bu reformla birlikte flexi-job sistemi artık yalnızca horeca (otel, restoran ve kafe sektörü) veya belirli hizmet alanlarıyla sınırlı olmayacak; özel sektörün büyük bölümü ve bazı kamu hizmetleri de kapsam içine girecek.

Flexi-Job Nedir?

Flexi-job sistemi ilk kez 2015 yılında horeca sektöründeki iş gücü eksikliğini gidermek amacıyla oluşturuldu.

Sistem, halihazırda başka bir işveren yanında en az yüzde 80 oranında çalışan kişilere ek iş yapma imkânı tanıyor. Bu ek çalışma modeli hem çalışan hem de işveren açısından önemli mali avantajlar sağlıyor.

Çalışan için avantajlar

• Vergiden muaf ek gelir

• Daha düşük sosyal güvenlik kesintileri

• Daha yüksek net ücret

İşveren için avantajlar

• Daha esnek istihdam modeli

• Basitleştirilmiş işe alım süreci

• Yüzde 28 ile sınırlı işveren primi

1 Temmuz’dan Sonra Neler Değişecek?

Bugüne kadar flexi-job uygulaması yalnızca belirli sektörlerde kullanılabiliyordu. Yeni düzenleme ile birlikte aşağıdaki alanlar da sisteme dahil olabilecek:

• Ticaret

• Hizmet sektörü

• Sanayi

• Gayrimenkul

• Sağlık hizmetleri

• İdari işler

• Kültür ve etkinlik sektörü

• Lojistik

• Yetkili kamu hizmetleri

Reformun en dikkat çekici yeniliklerinden biri de aynı işyerinde çalışanların belirli koşullar altında flexi-job yapabilmesine yönelik getirilen esneklikler oldu. Daha önce bu durum ciddi şekilde sınırlandırılmıştı.

Her Sektör Zorunlu Olarak Dahil Olmayacak

Hükümet, sektörlere “opt-out” adı verilen bir muafiyet mekanizması da tanıdı.

Bu sayede bazı sektörler flexi-job uygulamasını tamamen reddedebilecek veya kullanımını ciddi şekilde sınırlandırabilecek.

Şu ana kadar muaf tutulacağı açıklanan alanlar şunlar:

• Tarım

• Bahçecilik

• Flaman Bölgesi’ndeki çocuk bakım hizmetleri

• Ev hizmetleri çalışanları (CP 323)

Cenaze hizmetleri sektörü ise flexi-job sistemini yalnızca belirli ve geçici görevlerde kullanabilecek.

Hangi Bölgelerde Hangi Meslekler Öne Çıkacak?

Brüksel: Hizmet, Büro ve Etkinlik Sektörleri

Uzmanlar Brüksel’de flexi-job kullanımının özellikle hizmet sektöründe hızla artmasını bekliyor.

Büro ve idari işler

• İdari asistanlar

• Resepsiyon görevlileri

• Müşteri hizmetleri çalışanları

• Sekreterler

Etkinlik sektörü

• Hostesler

• Karşılama görevlileri

• Organizasyon personeli

• Fuar ve kongre çalışanları

Turizm

• Tur rehberleri

• Otel çalışanları

• Turist danışma personeli

• Seyahat acentesi çalışanları

Gayrimenkul

• Ticari asistanlar

• Kiralama yöneticileri

• İdari destek personeli

Hizmet ekonomisinin ağırlıklı olduğu Brüksel’de flexi-job sisteminin özellikle yoğun dönemlerde ciddi bir işe alım aracı haline gelmesi bekleniyor.

Flandre: Sanayi, Lojistik ve Sağlık

Flandre’de iş gücü açığı uzun süredir önemli bir sorun olmaya devam ediyor.

En fazla yararlanması beklenen sektörler:

Lojistik

• Sipariş hazırlama personeli

• Depo çalışanları

• Yükleme-boşaltma personeli

• Şoförler

Sanayi

• Üretim operatörleri

• Kalite kontrol uzmanları

• Teknik personel

Sağlık

• Hasta bakıcılar

• Destek personeli

• Hastane idari çalışanları

Perakende ticaret

• Kasiyerler

• Raf düzenleme personeli

• Satış danışmanları

Antwerp ve Zeebrugge limanlarının da bu sistemden yoğun şekilde yararlanması bekleniyor.

Valonya: İnşaat, Ticaret ve Turizm

Valonya’da ise reformun özellikle şu alanlarda etkili olması öngörülüyor:

İnşaat

• Nitelikli işçiler

• Şantiye personeli

• Yükleme ve taşıma çalışanları

Perakende ticaret

• Satış görevlileri

• Çok amaçlı mağaza çalışanları

• Kasiyerler

Turizm ve konaklama

• Otel çalışanları

• Restoran personeli

• Turistik tesis çalışanları

Kişisel hizmetler

• İdari destek personeli

• Karşılama görevlileri

• Müşteri hizmetleri çalışanları

Kimler Flexi-Job Yapabilecek?

En az yüzde 80 çalışanlar

Flexi-job sisteminden yararlanabilmek için kişinin halihazırda başka bir işveren yanında en az 4/5 oranında çalışıyor olması gerekiyor.

Bu durum ONSS tarafından geriye dönük olarak kontrol edilecek.

Örneğin Temmuz 2026’da flexi-job yapmak isteyen bir kişinin çalışma durumu 2025 yılının son çeyreği esas alınarak incelenecek.

Emekliler

Aşağıdaki kişiler de flexi-job yapabilecek:

• Normal emekliler

• Erken emekliler

• Dul ve yetim aylığı alanlar

• Belirli koşulları sağlayan eski köprü emekliler

Emekliler için yüzde 80 çalışma şartı genel olarak uygulanmıyor.

Kimler Yararlanamayacak?

Flexi-job sistemi herkese açık değil.

Aşağıdaki kişiler sistem dışında kalıyor:

• Ana faaliyet olarak bağımsız çalışanlar

• Tam işsizler

• Yüzde 50, 60 veya 70 oranında çalışan yarı zamanlı çalışanlar

Başka bir ifadeyle, çalışan statüsündeki kişilerin sisteme girebilmesi için en az yüzde 80 çalışma koşulunu sağlamaları gerekiyor.

Gelirler ve Vergilendirme

2026 yılı itibarıyla emekli olmayan çalışanlar için flexi-job gelirleri yıllık 18.440 avroya kadar vergiden muaf tutulacak.

Bu sınırın üzerindeki gelirler normal vergilendirmeye tabi olacak.

Emekliler ise daha avantajlı bir vergi rejiminden yararlanmaya devam edecek.

Tartışmalar Bitmiş Değil

Arizona hükümetine göre reform, birçok sektörde yaşanan iş gücü açığını gidermek için pragmatik bir çözüm sunuyor.

İşveren örgütleri düzenlemeyi desteklerken, sendikalar ve sol partiler uygulamanın güvenceli istihdamı zayıflatabileceğini savunuyor. Eleştirmenlere göre bazı şirketler tam zamanlı veya yarı zamanlı çalışanlar yerine daha avantajlı maliyet sunan flexi-job çalışanlarını tercih edebilir.

Bir Yıl Sonra Değerlendirme Yapılacak

Yasa kapsamında her sektörün bağlı olduğu ortak komisyonlar, uygulamanın yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl içerisinde Çalışma Bakanı’na kapsamlı bir değerlendirme raporu sunacak.

Bu raporlarda şu konular incelenecek:

• Klasik istihdam üzerindeki etkiler

• Yarı zamanlı çalışma modelleri

• Geçici işçilik sektörü

• Ücretler

• Çalışma koşulları

Bruxelles Korner Analizi

Belçika, flexi-job sisteminin tüm sektörlere yayılmasıyla birlikte iş gücü piyasasının esnekleştirilmesi yönünde yeni bir aşamaya geçiyor.

Bir zamanlar yalnızca horeca sektörüne yönelik düşünülen bu model artık ofislerden fabrikalara, hastanelerden lojistik merkezlerine kadar yüz binlerce çalışanı ilgilendirecek.

Önümüzdeki yıllarda asıl tartışma, flexi-job sisteminin işe yarayıp yaramadığı değil; geleneksel istihdam ile esnek çalışma arasındaki dengeyi ne ölçüde değiştireceği olacak.

Kadir Duran
Bruxelles Korner

https://youtube.com/shorts/V4NScvV-agk