AB'den dijital platform çalışanlarına 'işçi statüsü' hazırlığı

Dijital platformlar aracılığıyla çalışan kişilere, fiili çalışma düzenlemelerine karşılık gelen yasal istihdam statüsü sağlanacak.

Ata Ufuk Şeker   |09.12.2021

Brüksel

Avrupa Birliği (AB), dijital platformlar aracılığıyla faaliyet gösterenlerin serbest çalışan yerine işçi statüsüne geçirilmesini içeren düzenleme teklifinde bulundu.

AB Komisyonu, Uber, Amazon, Bolt ve Deliveroo gibi çeşitli dijital platformlar aracılığıyla istihdam edilenlerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi amacıyla hazırladığı ve yeni kurallar içeren düzenleme teklifini açıkladı.

Dijital platformlar üzerinden çalışan kişilerin işçi haklarından ve sosyal yardımlardan faydalanabilmeleri sağlayacak teklife göre, dijital platformlar aracılığıyla çalışan kişilere, fiili çalışma düzenlemelerine karşılık gelen "yasal istihdam statüsü" sağlanacak

Bunun için bir platformun "işveren" olup olmadığını belirlemek üzere kontrol kriterleri listesi sunulacak.

Listede, ücretlerin, görünümün ve davranışın belirlenmesi, iş performansının elektronik olarak denetlenmesi, çalışma saatlerinin ve görevlerin tercihinin sınırlandırılması ve başkalarına çalışmanın engellenmesi gibi çeşitli kriterler yer alacak.

Platformun söz konusu kriterlerden en az ikisini karşılaması halinde, yasal olarak "işveren" olduğu varsayılacak.

İşçi olarak yeniden sınıflandırılanlar için söz konusu ülkede mevcut olan ücret ve toplu iş sözleşmesi pazarlığı hakkı gibi imkanlar sunulacak.

Bu kişilerin çalışma süreleri kurallara uygun belirlenecek. Çalışanlar, sağlık sigortası, ücretli izin, işsizlik ve hastalık yardımı ve emeklilik primi gibi sosyal haklardan faydalandırılacak.

Platformlar bu sınıflandırmaya itiraz edebilecek. Ancak, istihdam ilişkisi olmadığını kanıtlama sorumluluğu işçide değil platformda olacak.

Bu sayede dijital platformlar aracılığıyla çalışan kişilere, fiili çalışma düzenlemelerine karşılık gelen yasal istihdam statüsü tanınacak.

Bu kişiler "işçi" statüsü ile gelen çalışma ve sosyal haklardan yararlanacak ve durumları hukuki kesinlik kazanacak.

Söz konusu düzenlemenin yürürlüğe girmesi için AB üyesi ülkelerin ve Avrupa Parlamentosu'nun (AP) onayı gerekiyor.

AB ülkelerinde çeşitli dijital platformlar aracılığıyla sürücü veya kurye gibi farklı işlerde çalışan 28 milyondan fazla birey bulunuyor.

Söz konusu sayının 2025'e kadar 43 milyona ulaşması bekleniyor.

Bu kişilerin büyük çoğunluğu serbest çalışan olarak faaliyet gösteriyor.

AB, 5,5 milyon kişinin yanlış biçimde serbest meslek sahibi olarak sınıflandırıldığını öngörüyor.