150 yıl önce Marcel Proust doğdu

150 yıl önce Marcel Proust doğdu

Aboneler Jacques Franck - 07-10-21 t

Karakterleri aracılığıyla bize bizden bahseder. Bu onun dehası.

© BELGA / AFP, D.R.


Yüz elli yıl önce, bu 10 Temmuz Cumartesi, Marcel Proust, annesinin Paris Komünü'nün dehşetinden kaçarak hamileliğini bir amcasının yanında sakladığı Auteuil'de doğdu. Büyük eseri Kayıp Zamanın İzinde, bugün ona evrensel bir ün kazandırdı. Hatta bazıları onun 20. yüzyılın en büyük yazarı olduğunu düşünüyor. Hadi daha yakından bakalım.

Prous kolay kazanmadı. 24 yaşında hayatından bir roman çıkarmak için yola çıktı, ancak bin sayfa sonra başarısız oldu. Kendisiyle ilgili her şeyi açıklamayı kendisine yasakladığı annesinin ölümünden (1905) sonraya kadar işe geri dönmedi ve o andan itibaren 1922'deki ölümüne kadar kendini yeni romanına adadı. mesleksiz bu sahte sosyeteden!

zor kazandı

Bloom'daki Genç Kızların Gölgesinde, freskinin ikinci kısmı 1919'da ona Goncourt Ödülü'nü kazandıysa, tarzı ve karakterleri birçok kişi tarafından alay edildi. Böylece, büyük şair Paul Claudel, yalnızca aylaklar ve kölelerden oluşan bir halk gördüğünü söyledi. Diğerleri daha anlayışlıydı. Böylece, Nouvelle Revue française'nin (NRF) ölümü üzerine kendisine adadığı haraç sayısı, İngiltere'den beklenmedik bir haraç içeriyordu: "Marcel Proust, Kayıp Zamanı Arayışında bize sadece kendi geçmişini değil, aynı zamanda kendimize dönme ve bildiğimiz ve hissettiğimiz - günlük deneyimimiz - ama sanatın simyasıyla zenginleştirilmiş, süslenmiş hayata geri verme noktasına kadar. Joseph Conrad, Aldous Huxley, Lytton Strachey, Virginia Woolf tarafından imzalandı!

Takip eden yıllarda, Proust, angajman ve siyasetten yana olan yazarlar tarafından gölgede bırakıldı: ne Malraux ne de Sartre ondan söz etmedi. Ama dönüşü, 1950'lerde André Maurois'in kendisine adadığı biyografisi, genç Bernard de Fallois'in Jean Santeuil başlığı altında yayımladığı bitmemiş romanı ve Bibliothèque de la Pléiade'ye girişi sayesinde başladı.

Yeniden keşfedilmesinin nedenleri

Proust'un yeniden keşfi daha sonra güçlendirildi, diyor en iyi uzmanlarından biri olan Jean-Yves Tadié: "Tekniğin boşaldığı Nouveau Roman'dan (romanı terk eden) felsefi yazarlardan bıktık, okuyucular onu alıyor. onlara bir toplam olarak görünenin yolu [...] Çalışma, daha sonra, ana bir çalışma nesnesi sağladığı yeni eleştiri yöntemleriyle araştırılır: psikanaliz için ne büyük bir nimet, öykünün analizi, zaman felsefesi, hayal gücünün keşfi." Ek olarak, çeviriler okuyucularının sayısını dünya çapında artırıyor: İngiltere, Japonya, Çin gibi ülkeler onu üç kez bile tercüme etti!

Marcel Proust'unda. Sketches of an Epic (Gallimard 2019), Jean-Yves Tadié, Proust'un bugünkü evrensel zaferinin nedenlerini özetliyor: Roman sanatında devrim yaptığı için birdenbire modern göründü; edebiyatın diğer sanatlardan, resimden, müzikten vb. ayrı olmadığını düşündü. ; içselliğimizi, geçmişimizi ve hafızamızı araştırdı; romanına zamanının iki önemli olayını, Dreyfus olayı ve Büyük Savaş'ı, aynı zamanda günlük yaşam ve geleneklerin binlerce ayrıntısını dahil etti.

Yaklaşık 500 karakter aracılığıyla

Kısacası, Proust, anekdotlar anlatmaktan ve romantizmin yüzeyinde kaybolmaktan çok, kendi zamanının olaylarından ve insan gruplarından, zamanlarını aşan bir yorum, hatta yasalar çıkarır. Öyle ki 1900'lerden kalma insanlar ya da sosyal gruplar artık bize eski moda gelmiyor. Swann'a, Odette'e, Guermantes Prensesi'ne, Baron de Charlus'a, Albertine'e, Saint-Loup'ya, Verdurin'lere ve daha pek çok kişiye yüklediği duygu ve eylemlerin, bugünün okurunun farkında olmadan yaşadığından veya hissettiğinden farklı olmadığını. ve Proust'un kalemi onun farkına varmasına yardımcı olur.

Eşcinselliğinin yanı sıra astımının da acısını çeken (onun hakkında "lanetli bir ırktan" bahsetmedi mi?), Oldukça genç öldü (51 yaşında), Proust bize yaklaşık 500 karakterin yaşadığı bir roman bıraktı. 1900 civarında, giderek bize yabancılaşan bir zaman. Ve şimdi, bizimle onlar hakkında konuştuğumuzda, onun bizim hakkımızda konuştuğunu öğreniyoruz.