Reklamı Geç
3 saniye kaldı
SIIR EDEBIYAT SANAT
facebook group bk

Son Dakika Haberleri Türkiye ve Belçika 'nın Haber Portalı.

  • Dolar 4.0390
  • Euro 4.9929
  • GR ALTIN 174.74
  • ÇEYREK 285.82

Osmanlı istihbaratının belgeleri gün ışığına çıktı

Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan "Arşiv Belgelerine Göre Osmanlı'da İstihbarat" adlı kitapta, Osmanlı dönemindeki istihbarat olayları tarihi belgeler ışığında derlendi.

Osmanlı istihbaratının belgeleri gün ışığına çıktı
  • 27 Ocak 2018, Cumartesi 17:17

 

 

 27.01.2018     

Osmanlı istihbaratının belgeleri gün ışığına çıktı

Fotoğraf: AA/Gökhan Balcı

ANKARA - Yıldız Nevin Gündoğmuş

Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan "Arşiv Belgelerine Göre Osmanlı'da İstihbarat" adlı kitapta, Osmanlı dönemindeki istihbarat olayları tarihi belgeler ışığında derlendi.

Devlet Arşivleri Genel Müdürü Prof. Dr. Uğur Ünal'ın proje yöneticiliğinde yayımlanan kitapta, 138 başlık altında, Genel Müdürlük bünyesindeki Osmanlı Arşivi'nden seçilen 15. yüzyıldan, 20. yüzyıla kadar çeşitli istihbarat olaylarının anlatıldığı 153 tarihi belge kullanıldı.

Osmanlı dönemindeki istihbarat olaylarının daha iyi anlaşılabilmesi için belgelerin kronolojik olarak sıralandığı kitapta, özellikle 18. yüzyıl ve sonrası belgelerde mümkün olduğunca yalın bir yazım dili kullanılması dikkati çekiyor. 

Genel Müdür Ünal kitabın ön sözünde, kitabın içeriğindeki belgelere ilişkin bilgi vererek, istihbarat faaliyetlerinin insanlık tarihi kadar eski olduğuna işaret etti.

Casusların "lisan bilir, sözüne güvenilir, tecrübeli, dirayetli, ince görüş ve sezgi sahibi, anlayışlı, becerikli ve iş bilir, dünya ahvalinden haberdar, düşmanı tanıyan, kulağı delik, dostluk ilişkileri gelişmiş, meslekleri gereği dolaşmaya, kulak misafiri olmaya ve gizli işler çevirmeye alışkın, her türlü kılığa bürünebilen kurnaz kişiler" arasından seçildiğine dikkat çeken Ünal, Divan-ı Hümayun sicillerinin önemli bir bölümünü teşkil eden Mühimme Defterlerinde "yarar casus" ifadesinin yer aldığını belirtti.

İstihbari faaliyetler

Ünal, kitaptaki belgelere göre, Osmanlı Devleti'nin dış istihbarat faaliyeti üzerinde yoğunlaşılan ülkeye yönelik bilgi temini ve o ülkede şayialar çıkararak, karar mekanizmalarını etkileme ve çalışamaz hale getirme şeklinde yürütüldüğünü kaydetti.

İç istihbarat faaliyetlerinin ise duruma göre bazen taht kavgalarının yoğunlaştığı dönemlerde tarafların birbirleri hakkında yaptığı bilgi toplama ve daha ileri düzeyde faaliyetler olarak ortaya çıktığını aktaran Ünal, normal zamanlarda da tebdil gezmek suretiyle meydana gelecek asayişsizliklerin, isyan hazırlıklarının ve halkın çeşitli mekanlarda yapacakları devlet lakırdılarının önüne geçmek şeklinde yürütüldüğü bilgisini verdi.

Casusluk faaliyetleri tarihi belgelerde

Kitapta yer alan dikkat çekici belgelerden bazılarının içerikleri şöyle:

"Cem Sultan'ı takip için Avrupa'ya casus gönderilmesi önerisi, Yavuz Sultan Selim'in ağabeyi Şehzade Ahmed'in ordusundaki Çavuş Hoca adlı casusun verdiği haberler, yakalanan İspanya casusunun İstanbul'a ve Boğaz hisarlarına yönelik saldırı ve sabotaj girişimleri için yapacağı istihbari çalışmalara dair verdiği bilgiler, Şehzade Selim'in etrafında ve ordugahında Şehzade Bayezid'in casusu şüphesiyle yakalanan kişiler, Osmanlı ordusunun sefere çıkmasının düşman arasında korku uyandırdığına dair alınan haberler, casus yakalayan yeniçerilerin ödüllendirilmesi, bir casusun idam fermanı, Azak Kalesi süvari casuslarının kayıtları, İran ordusuna gönderilen Osmanlı casusunun verdiği bilgiler, ateşe tutulduğunda yazıları ortaya çıkan kağıtların ele geçirilmesi."

Osmanlı Devleti'nin Viyana sefareti emrinde Avrupa devletlerinin yaptığı gibi maaşlı casus istihdam edilmesi teklifi, Osmanlı orduları içinde yakalanacak casusların kurşuna dizilerek cezalandırılması, Sırbistan'a gönderilen bir Osmanlı casusunun raporu, Sultan 2. Abdülhamid'e suikast planlandığı ihbarı, Rus casusu olduğundan şüphelenilen bir Müslüman'ın takip altına alınması, Avrupa'ya firar etmiş olan ve Ermeni meselesinde Osmanlı Devleti'ne hizmet etme isteğini ileten Vanlı bir Ermeni ile yapılan gizli görüşmelerin ayrıntıları da tarihi belgelerde yer aldı.

Kitapta, belgelerde yer alan bazı kelime, terim, yer ve şahıs isimleriyle ilgili olarak okuyucuları bilgilendirmek amacıyla küçük bir açıklama kısmı da bulunuyor.


HABERE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor
  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Galatasaray 29 19 3 7 35 60
2 Beşiktaş 29 17 8 4 32 59
3 İstanbul Başakşehir 29 18 5 6 20 59
4 Fenerbahçe 29 16 9 4 27 57
5 Trabzonspor 29 12 10 7 11 46
6 Kayserispor 29 12 8 9 -4 44
7 Göztepe 29 12 7 10 -5 43
8 Demir Grup Sivasspor 29 12 5 12 -7 41
9 Kasımpaşa 29 11 7 11 0 40
10 Yeni Malatyaspor 29 10 8 11 -4 38
11 Antalyaspor 29 9 8 12 -13 35
12 Akhisarspor 29 9 7 13 -10 34
13 Bursaspor 29 9 6 14 -5 33
14 Aytemiz Alanyaspor 29 9 5 15 -5 32
15 Gençlerbirliği 29 7 9 13 -11 30
16 Atiker Konyaspor 29 7 8 14 -5 29
17 Osmanlıspor FK 29 7 8 14 -9 29
18 Karabükspor 29 3 3 23 -47 12
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 31 17 9 5 26 60
2 Ümraniyespor 31 17 6 8 15 57
3 MKE Ankaragücü 31 16 8 7 14 56
4 Gazisehir Gaziantep FK 31 15 8 8 26 53
5 Boluspor 31 16 5 10 20 53
6 Altınordu 31 14 7 10 8 49
7 Vartaş Elazığspor 31 13 8 10 13 47
8 Erzurum BB 31 12 10 9 8 46
9 İstanbulspor 31 13 7 11 4 46
10 Balıkesirspor 31 14 6 11 6 45
11 Giresunspor 31 11 8 12 5 41
12 Adanaspor 31 11 7 13 -9 40
13 Adana Demirspor 31 10 7 14 -3 37
14 Eskişehirspor 31 10 7 14 1 34
15 Denizlispor 31 9 7 15 -8 34
16 Samsunspor 31 7 13 11 -13 34
17 Manisaspor 31 7 3 21 -40 15
18 Gaziantepspor 31 2 4 25 -73 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 31 22 5 4 46 71
2 Menemen Belediyespor 31 21 6 4 40 69
3 Afjet Afyonspor 31 19 7 5 27 64
4 Keçiörengücü 31 18 6 7 37 60
5 Sivas Belediyespor 31 17 9 5 25 60
6 Sancaktepe Belediyespor 31 15 10 6 21 55
7 İnegölspor 31 15 7 9 6 52
8 Sarıyer 31 12 5 14 0 41
9 Etimesgut Belediyespor 31 11 8 12 0 41
10 Kastamonuspor 31 12 3 16 2 39
11 Tokatspor 31 10 9 12 -9 39
12 Eyüpspor 31 11 4 16 -8 37
13 Amed Sportif 31 10 7 14 -4 34
14 Bucaspor 31 9 7 15 -11 31
15 Tuzlaspor 31 8 7 16 -12 31
16 Bodrumspor 31 8 7 16 -16 31
17 Kocaeli Birlik Spor 31 4 4 23 -43 13
18 Mersin İdmanyurdu 31 1 1 29 -101 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Gümüşhanespor 31 18 6 7 26 60
2 Sanliurfaspor 31 18 4 9 19 58
3 Altay 31 16 9 6 23 57
4 Sakaryaspor 31 16 9 6 17 57
5 Bandırmaspor 31 16 7 8 16 55
6 Bugsaşspor 31 15 8 8 20 53
7 Hacettepe Spor 31 14 11 6 18 53
8 Konya Anadolu Selçukspor 31 13 9 9 2 48
9 Niğde Belediyespor 31 13 6 12 0 45
10 Kırklarelispor 31 10 8 13 -9 38
11 Pendikspor 31 9 9 13 -10 36
12 Zonguldak Kömürspor 31 9 9 13 -11 36
13 Kahramanmaraşspor 31 8 11 12 -14 35
14 Fatih Karagümrük 31 10 4 17 -14 34
15 Fethiyespor 31 7 11 13 -12 32
16 Nazilli Belediyespor 31 5 8 18 -26 23
17 Karşıyaka 31 6 9 16 -14 21
18 Silivrispor 31 2 10 19 -31 16
NAMAZ VAKİTLERİ
siyaset arenasi
yukarı çık