Son Dakika Haberleri Türkiye ve Belçika 'nın Haber Portalı.

  • Dolar 3.7793
  • Euro 4.6655
  • GR ALTIN 162.62
  • ÇEYREK 265.69

Osmanlı istihbaratının belgeleri gün ışığına çıktı

Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan "Arşiv Belgelerine Göre Osmanlı'da İstihbarat" adlı kitapta, Osmanlı dönemindeki istihbarat olayları tarihi belgeler ışığında derlendi.

Osmanlı istihbaratının belgeleri gün ışığına çıktı
  • 27 Ocak 2018, Cumartesi 17:17

 

 

 27.01.2018     

Osmanlı istihbaratının belgeleri gün ışığına çıktı

Fotoğraf: AA/Gökhan Balcı

ANKARA - Yıldız Nevin Gündoğmuş

Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan "Arşiv Belgelerine Göre Osmanlı'da İstihbarat" adlı kitapta, Osmanlı dönemindeki istihbarat olayları tarihi belgeler ışığında derlendi.

Devlet Arşivleri Genel Müdürü Prof. Dr. Uğur Ünal'ın proje yöneticiliğinde yayımlanan kitapta, 138 başlık altında, Genel Müdürlük bünyesindeki Osmanlı Arşivi'nden seçilen 15. yüzyıldan, 20. yüzyıla kadar çeşitli istihbarat olaylarının anlatıldığı 153 tarihi belge kullanıldı.

Osmanlı dönemindeki istihbarat olaylarının daha iyi anlaşılabilmesi için belgelerin kronolojik olarak sıralandığı kitapta, özellikle 18. yüzyıl ve sonrası belgelerde mümkün olduğunca yalın bir yazım dili kullanılması dikkati çekiyor. 

Genel Müdür Ünal kitabın ön sözünde, kitabın içeriğindeki belgelere ilişkin bilgi vererek, istihbarat faaliyetlerinin insanlık tarihi kadar eski olduğuna işaret etti.

Casusların "lisan bilir, sözüne güvenilir, tecrübeli, dirayetli, ince görüş ve sezgi sahibi, anlayışlı, becerikli ve iş bilir, dünya ahvalinden haberdar, düşmanı tanıyan, kulağı delik, dostluk ilişkileri gelişmiş, meslekleri gereği dolaşmaya, kulak misafiri olmaya ve gizli işler çevirmeye alışkın, her türlü kılığa bürünebilen kurnaz kişiler" arasından seçildiğine dikkat çeken Ünal, Divan-ı Hümayun sicillerinin önemli bir bölümünü teşkil eden Mühimme Defterlerinde "yarar casus" ifadesinin yer aldığını belirtti.

İstihbari faaliyetler

Ünal, kitaptaki belgelere göre, Osmanlı Devleti'nin dış istihbarat faaliyeti üzerinde yoğunlaşılan ülkeye yönelik bilgi temini ve o ülkede şayialar çıkararak, karar mekanizmalarını etkileme ve çalışamaz hale getirme şeklinde yürütüldüğünü kaydetti.

İç istihbarat faaliyetlerinin ise duruma göre bazen taht kavgalarının yoğunlaştığı dönemlerde tarafların birbirleri hakkında yaptığı bilgi toplama ve daha ileri düzeyde faaliyetler olarak ortaya çıktığını aktaran Ünal, normal zamanlarda da tebdil gezmek suretiyle meydana gelecek asayişsizliklerin, isyan hazırlıklarının ve halkın çeşitli mekanlarda yapacakları devlet lakırdılarının önüne geçmek şeklinde yürütüldüğü bilgisini verdi.

Casusluk faaliyetleri tarihi belgelerde

Kitapta yer alan dikkat çekici belgelerden bazılarının içerikleri şöyle:

"Cem Sultan'ı takip için Avrupa'ya casus gönderilmesi önerisi, Yavuz Sultan Selim'in ağabeyi Şehzade Ahmed'in ordusundaki Çavuş Hoca adlı casusun verdiği haberler, yakalanan İspanya casusunun İstanbul'a ve Boğaz hisarlarına yönelik saldırı ve sabotaj girişimleri için yapacağı istihbari çalışmalara dair verdiği bilgiler, Şehzade Selim'in etrafında ve ordugahında Şehzade Bayezid'in casusu şüphesiyle yakalanan kişiler, Osmanlı ordusunun sefere çıkmasının düşman arasında korku uyandırdığına dair alınan haberler, casus yakalayan yeniçerilerin ödüllendirilmesi, bir casusun idam fermanı, Azak Kalesi süvari casuslarının kayıtları, İran ordusuna gönderilen Osmanlı casusunun verdiği bilgiler, ateşe tutulduğunda yazıları ortaya çıkan kağıtların ele geçirilmesi."

Osmanlı Devleti'nin Viyana sefareti emrinde Avrupa devletlerinin yaptığı gibi maaşlı casus istihdam edilmesi teklifi, Osmanlı orduları içinde yakalanacak casusların kurşuna dizilerek cezalandırılması, Sırbistan'a gönderilen bir Osmanlı casusunun raporu, Sultan 2. Abdülhamid'e suikast planlandığı ihbarı, Rus casusu olduğundan şüphelenilen bir Müslüman'ın takip altına alınması, Avrupa'ya firar etmiş olan ve Ermeni meselesinde Osmanlı Devleti'ne hizmet etme isteğini ileten Vanlı bir Ermeni ile yapılan gizli görüşmelerin ayrıntıları da tarihi belgelerde yer aldı.

Kitapta, belgelerde yer alan bazı kelime, terim, yer ve şahıs isimleriyle ilgili olarak okuyucuları bilgilendirmek amacıyla küçük bir açıklama kısmı da bulunuyor.


HABERE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor
  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 İstanbul Başakşehir 22 14 4 4 20 46
2 Galatasaray 22 14 2 6 20 44
3 Fenerbahçe 22 12 8 2 20 44
4 Beşiktaş 22 11 8 3 20 41
5 Kayserispor 22 9 8 5 5 35
6 Demir Grup Sivasspor 22 10 4 8 -3 34
7 Trabzonspor 22 8 9 5 4 33
8 Göztepe 22 9 6 7 0 33
9 Kasımpaşa 22 8 5 9 -3 29
10 Yeni Malatyaspor 22 7 7 8 -4 28
11 Bursaspor 22 7 6 9 3 27
12 Akhisar Bld. Genç. 22 7 6 9 -6 27
13 Gençlerbirliği 22 6 7 9 -6 25
14 Antalyaspor 22 6 6 10 -13 24
15 Atiker Konyaspor 22 5 6 11 -7 21
16 Aytemiz Alanyaspor 22 6 3 13 -9 21
17 Osmanlıspor FK 22 5 4 13 -12 19
18 Karabükspor 22 3 3 16 -29 12
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Ümraniyespor 22 12 5 5 16 41
2 Çaykur Rizespor 22 12 5 5 14 41
3 MKE Ankaragücü 22 11 6 5 10 39
4 Gazisehir Gaziantep FK 22 9 8 5 18 35
5 İstanbulspor 22 10 5 7 3 35
6 Boluspor 22 10 3 9 8 33
7 Altınordu 22 9 6 7 6 33
8 Vartaş Elazığspor 22 8 7 7 3 31
9 Giresunspor 22 8 7 7 3 31
10 Balıkesirspor 22 9 6 7 5 30
11 Adanaspor 22 8 6 8 -8 30
12 Erzurum BB 22 7 8 7 1 29
13 Eskişehirspor 22 8 6 8 7 27
14 Samsunspor 22 6 9 7 -6 27
15 Adana Demirspor 22 6 6 10 -5 24
16 Denizlispor 22 5 5 12 -11 20
17 Manisaspor 22 7 2 13 -13 14
18 Gaziantepspor 22 1 4 17 -51 4
    Takımlar O G B M Av P
1 Menemen Belediyespor 23 17 2 4 33 53
2 Afjet Afyonspor 23 15 6 2 27 51
3 Hatayspor 23 15 4 4 25 49
4 Sivas Belediyespor 23 13 7 3 20 46
5 Keçiörengücü 23 13 4 6 30 43
6 İnegölspor 23 12 7 4 9 43
7 Sancaktepe Belediyespor 23 11 8 4 14 41
8 Sarıyer 23 11 3 9 7 36
9 Kastamonuspor 23 10 3 10 7 33
10 Tokatspor 23 8 7 8 -6 31
11 Etimesgut Belediyespor 23 8 5 10 -4 29
12 Eyüpspor 23 7 4 12 -12 25
13 Amed Sportif 23 7 6 10 -2 24
14 Bucaspor 23 6 5 12 -11 20
15 Tuzlaspor 23 5 4 14 -16 19
16 Bodrumspor 23 4 6 13 -18 18
17 Kocaeli Birlik Spor 23 2 3 18 -32 6
18 Mersin İdmanyurdu 23 1 0 22 -71 -18
    Takımlar O G B M Av P
1 Gümüşhanespor 23 14 3 6 21 45
2 Altay 23 13 6 4 18 45
3 Hacettepe Spor 23 11 9 3 20 42
4 Sanliurfaspor 23 13 3 7 12 42
5 Sakaryaspor 23 11 8 4 12 41
6 Bugsaşspor 23 11 6 6 13 39
7 Bandırmaspor 23 11 5 7 7 38
8 Kırklarelispor 23 10 5 8 3 35
9 Niğde Belediyespor 23 10 5 8 -3 35
10 Konya Anadolu Selçukspor 23 8 9 6 -1 33
11 Pendikspor 23 7 7 9 -3 28
12 Zonguldak Kömürspor 23 6 7 10 -8 25
13 Fatih Karagümrük 23 7 2 14 -12 23
14 Kahramanmaraşspor 23 5 8 10 -13 23
15 Fethiyespor 23 4 8 11 -16 20
16 Nazilli Belediyespor 23 4 4 14 -20 17
17 Karşıyaka 23 4 9 10 -10 15
18 Silivrispor 23 2 7 14 -20 13
NAMAZ VAKİTLERİ
yukarı çık